Nabrzeża w portach jachtowych – wymagania w zakresie instalacji elektrycznych niskiego napięcia

Wharfs in harbours – requirements for low-voltage electrical installations
Zarówno w przystaniach, jak i w portach i podobnych lokalizacjach można użytkować gniazda wtyczkowe przeznaczone do użytkowania w warunkach domowych pod warunkiem, że ich prąd nie przekracza 16 A
Zarówno w przystaniach, jak i w portach i podobnych lokalizacjach można użytkować gniazda wtyczkowe przeznaczone do użytkowania w warunkach domowych pod warunkiem, że ich prąd nie przekracza 16 A
Fot. pixabay.com

Od kilku lat zauważalny jest intensywny rozwój sportów wodnych. Ten sposób spędzania wolnego czasu staje się coraz bardziej popularny. Wiąże się to z coraz większą liczbą jednostek pływających, które pomiędzy kolejnymi rejsami cumują w portach jachtowych. Coraz częściej wyposażone są one w instalację elektryczną pozwalającą na korzystanie z pokładowych urządzeń elektrycznych.

W artykule:

• Wymagania techniczne
• Ochrona przeciwporażeniowa

W trakcie rejsu instalacje te zasilane są z autonomicznych źródeł zainstalowanych na pokładzie jednostki, jednak podczas postoju w portach ich właściciele chcieliby mieć możliwość podłączenia się do zewnętrznej sieci zasilającej. Dlatego też właściciele portów coraz częściej decydują się na doprowadzenie energii elektrycznej do nabrzeży, przy których cumują jachty lub łodzie motorowe.

Czytaj też: Diagnostyka transformatorów rozdzielczych SN/nn – wprowadzenie >>

Należy jednak pamiętać, że taka lokalizacja urządzeń elektroenergetycznych wiąże się z koniecznością spełniania dodatkowych wymagań zapewniających odpowiedni poziom bezpieczeństwa. Wynika to ze specyficznych warunków środowiskowych, jakie występują zarówno na samym nabrzeżu, jak i na jednostkach pływających. W miejscach takich człowiek, ze względu na obecność wody, w wyższym stopniu jest narażony na wystąpienie porażenia prądem elektrycznym, zmniejszoną rezystancję ciała człowieka oraz bardzo częsty kontakt ciała z potencjałem ziemi. Wobec wymienionych wyżej powodów instalacje elektryczne w powyższych lokalizacjach należy projektować, wykonywać oraz eksploatować zgodnie z wymaganiami normy: PN-HD-60364-7-709:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia. Część 7-709: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Porty jachtowe oraz podobne lokalizacje [1] oraz aktualizacją powyższej normy z roku 2017: PN‑HD-60364-7-709:2010/A11:2017-11 [2].

Wymagania techniczne

W normie PN-HD 60364-7-709:2010 zawarte zostały szczegółowe wymagania dotyczące zasilania portów, marin i podobnych lokalizacji służących do zaopatrzenia w energię elektryczną łodzi wypoczynkowych oraz łodzi mieszkalnych. Wymagania te odnoszą się jedynie do instalacji znajdujących się na nabrzeżach. Według powyższej normy jako łódź wypoczynkową należy rozumieć jakąkolwiek łódź, statek, jacht, motorówkę, łódź mieszkalną lub inną jednostkę pływającą używaną wyłącznie do sportu lub wypoczynku. Zawarte w normie wytyczne nie obejmują wewnętrznych instalacji łodzi wypoczynkowych i dużych pływających jednostek handlowych.

Przykład rozdzielnicy elektrycznej
Fot. 1. Przykład rozdzielnicy elektrycznej przeznaczonej do zasilania jednostek pływających z wbudowanym źródłem światła [3]

Aby zapewnić zasilanie jednostkom pływającym cumującym na nabrzeżu oraz pomostach, należy przygotować odpowiednią infrastrukturę. Na rysunku 1. przedstawiono podstawowe elementy instalacji umożliwiającej podłączenie jednostek pływających do sieci zasilającej. Natomiast fotografia 1. przedstawia przykładowe rozwiązanie rozdzielnicy umożliwiającej podłączenie jednostek pływających do sieci zasilającej.

Elementy składowe instalacji podłączenia jednostek pływających do sieci
Rys. 1. Elementy składowe instalacji podłączenia jednostek pływających do sieci, gdzie: A – rozdzielnica zasilająca, B – gniazdo zasilające, C – wtyczka, D – wtyczka jednostki pływającej, E – gniazdo jednostki pływającej, F – złącze wtykowe jednostki pływającej [1]

Zgodnie z wymaganiami normy znamionowa wartość napięcia zasilającego nie powinna przekraczać Uf = 250 V w obwodach jednofazowych oraz UN = 690 V w obwodach trójfazowych.

Wszystkie rozdzielnice powinny być umieszczane w taki sposób, aby uniknąć fal wodnych powodowanych cumowaniem jednostek pływających lub całkowitego zanurzenia w wodzie. Wybierając rozdzielnice, które będą umieszczone na nabrzeżu, należy pamiętać o wybraniu materiałów odpornych na korozję. Istotnym zagadnieniem jest również zapewnienie odpowiedniej wytrzymałości mechanicznej. Wymaga się, aby osprzęt elektryczny wykorzystywany do zasilania jednostek pływających posiadał wytrzymałość co najmniej na poziomie IK 07. Ponadto wskazane jest zastosowanie rozwiązań zapewniających dobrą widoczność punktów przyłączenia w nocy. Można to osiągnąć, montując dodatkowe oświetlenie w samych punktach przyłączeniowych (rozdzielnicach) lub lokalizując rozdzielnicę w pobliżu zewnętrznych źródeł światła.

Zastosowane w rozdzielnicach przyłączeniowych gniazdka elektryczne powinny być zamontowane na wysokości nie mniejszej niż 1 metr nad poziomem wody w warunkach normalnych. W miejscach, gdzie znajdują się jedynie przejścia i używane są pontony, wysokość tę można zmniejszyć do 30 cm ponad poziomem wody – pod warunkiem, że zastosowane są odpowiednie środki ochrony dodatkowej przed rozbryzgiem wody przy normalnym użytkowaniu.

Ponadto wymaga się, aby gniazda zastosowane w obwodach zasilających jednostki pływające spełniały następujące normy:

W przystaniach:

  • gniazda o prądzie znamionowym do 63 A powinny być zgodne z normą EN 60309-2 i 60309-4;
  • gniazda o prądzie znamionowym ponad 63 A powinny być zgodne z normą EN 60309-1 i 60309-4;
  • gniazda dwunapięciowe 230/400 V powinny być zgodne z normą EN 60309-1 i EN 60309-4.

W portach, podobnych lokalizacjach lub tam, gdzie zamienność nie jest wymagana, gniazda powinny być zgodne z normami EN 60309-1 i EN 60309-4 lub EN 60309-2 i EN 60309-4.

Zarówno w przystaniach, jak i w portach i podobnych lokalizacjach można użytkować gniazda wtyczkowe przeznaczone do użytkowania w warunkach domowych pod warunkiem, że ich prąd nie przekracza 16 A. Ponadto gniazda powinny mieć zapewniony stopień ochrony równy przynajmniej IP44 lub ochrona ta powinna być zapewniona przez obudowę o odpowiedniej konstrukcji. W przypadku, gdy warunki środowiskowe można zakwalifikować to kategorii AD5 (strumienie wody) lub AD6 (fale wody), stopień ochrony powinien wynosić przynajmniej – odpowiednio – IPX5 lub IPX6.

Gniazda wtyczkowe powinny być umieszczane w rozdzielnicach głównych lub każde w osobnej obudowie separacyjnej. Gniazda przeznaczone do zasilania łodzi nie powinny być używane do zasilania innych obiektów. W jednej obudowie lub rozdzielnicy powinny być zamontowane nie więcej niż cztery gniazda, a jednym z nich można zasilić tylko jedną łódź (nie powinno się stosować rozgałęźników).

Istotnym zagadnieniem przy projektowaniu instalacji zasilającej punkty podłączenia jednostek pływających jest oprzewodowanie. Zgodnie z obowiązującą normą, kable użyte w takiej instalacji powinny być dobrane w odpowiedni sposób – ze względu na pracę w warunkach ekstremalnych. Mogą być to kable przeznaczone do układania w ziemi, kable lub przewody izolowane stosowane w liniach napowietrznych, kable o żyłach miedzianych w izolacji termoplastycznej lub elastomerycznej, kable w izolacji mineralnej w powłoce PVC lub inny kabel nadający się do pracy w takich warunkach, niewymieniony powyżej.

Prowadząc linie zasilające pod ziemią, należy ułożyć kable minimalnie na głębokości 0,5 m, aby zabezpieczyć je przed zniszczeniami. W przypadku wykorzystania linii napowietrznych szczególną uwagę należy zwrócić na odpowiednie zabezpieczenie słupów i innych konstrukcji wsporczych. Linia taka powinna znajdować się na wysokości minimum 6 m nad powierzchnią w miejscach, gdzie możliwy jest ruch pojazdów lub łodzi, i na wysokości przynajmniej 3,5 m w innych lokalizacjach.

Chcesz być na bieżąco? Czytaj nasz newsletter!

[porty, nabrzeża, porty jachtowe, niskie napięcie, instalacje elektryczne niskiego napięcia, instalacje elektroenergetyczne, instalacja elektryczna, ochrona przeciwporażeniowa]

Artykuł pochodzi z: miesięcznika elektro.info 6/2019

Komentarze

(0)
Dom Wydawniczy MEDIUM Rzetelna Firma
Copyright @ 2004-2012 Grupa MEDIUM Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa, nr KRS: 0000537655. Wszelkie prawa, w tym Autora, Wydawcy i Producenta bazy danych zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów zabronione. Korzystanie z serwisu i zamieszczonych w nim utworów i danych wyłącznie na zasadach określonych w Zasadach korzystania z serwisu.
realizacja i CMS: omnia.pl